België · alle overheden samen

Waar gaat het geld naartoe?

De Belgische begroting, eenvoudig uitgelegd.

In 2024 gaven de federale overheid, de sociale zekerheid, de gemeenschappen, de gewesten en de gemeenten samen 335,3 miljard euro uit. Niemand kan zich zo’n bedrag voorstellen. Daarom hebben we het herleid tot een kasticket van 100 euro. Op deze site noemen we al die instellingen samen ‘de overheden’.

  • Tik op een lijn van het kasticket om te zien wat erin zit.
  • Tik op een onderstreept cijfer om te zien waar het vandaan komt.

BELGIË

Alle overheden samen

Uitgaven in 2024

Per 100 euro uitgavenEUR

  1. Pensioenen21,41

    Rust- en overlevingspensioenen, en een klein deel hulp aan ouderen.

    • Ouderdom (rustpensioenen, hulp aan ouderen)€ 18,79
    • Nabestaanden (pensioenen na een overlijden)€ 2,63

    71,8 miljard euro · € 21,41 per 100 euro

    Alles over deze lijn
  2. Andere sociale steun16,33

    Ziekte en invaliditeit, kinderbijslag, werkloosheid, leefloon, huisvestingssteun.

    54,7 miljard euro · € 16,33 per 100 euro

    Alles over deze lijn
  3. Gezondheidszorg14,79

    Wat de ziekteverzekering terugbetaalt: artsen, ziekenhuizen, geneesmiddelen. En preventie.

    • Ziekenhuizen en zorginstellingen€ 6,97
    • Zorg buiten het ziekenhuis (artsen, tandartsen, kinesisten, verpleegkundigen…)€ 5,68
    • Geneesmiddelen en medische hulpmiddelen€ 1,39
    • Overige gezondheidsuitgaven€ 0,33
    • Volksgezondheid (preventie, vaccinatie, screening)€ 0,32
    • + 1 andere, kleinere post

    49,6 miljard euro · € 14,79 per 100 euro

    Alles over deze lijn
  4. Economie, werk, vervoer11,89

    Treinen, trams, bussen, wegen, steun voor werk en bedrijven, landbouw, energie.

    • Algemene economie, handel en werk (o.a. steun voor werkgelegenheid)€ 5,48
    • Vervoer (trein, tram, bus, wegen, waterwegen)€ 5,23
    • Economisch onderzoek en ontwikkeling€ 0,51
    • Andere sectoren (handel, horeca, toerisme…)€ 0,25
    • Brandstof en energie€ 0,14
    • + 4 andere, kleinere posten

    39,9 miljard euro · € 11,89 per 100 euro

    Alles over deze lijn
  5. Onderwijs11,71

    Van de kleuterklas tot de universiteit.

    • Secundair onderwijs€ 4,44
    • Kleuter- en lager onderwijs€ 3,68
    • Hoger onderwijs (hogescholen, universiteiten)€ 1,79
    • Onderwijs niet in te delen naar niveau€ 1,08
    • Ondersteunende diensten bij het onderwijs (vervoer, maaltijden, internaten…)€ 0,52
    • + 3 andere, kleinere posten

    39,3 miljard euro · € 11,71 per 100 euro

    Alles over deze lijn
  6. Werking van de overheid8,90

    Regeringen, parlementen, administraties, gemeentediensten, fundamenteel onderzoek, ontwikkelingshulp, bijdrage aan de Europese begroting.

    • Regeringen, parlementen, belastingdiensten, buitenlandse zaken en bijdrage aan de EU-begroting€ 3,78
    • Algemene diensten (personeel, IT, gebouwen, statistiek)€ 2,50
    • Fundamenteel onderzoek€ 2,11
    • Economische hulp aan het buitenland (ontwikkelingssamenwerking)€ 0,42
    • Overige algemene diensten€ 0,07
    • + 2 andere, kleinere posten

    29,8 miljard euro · € 8,90 per 100 euro

    Alles over deze lijn
  7. Veiligheid, justitie, defensie5,54

    Leger, politie, brandweer, rechtbanken, gevangenissen.

    18,6 miljard euro · € 5,54 per 100 euro

    Alles over deze lijn
  8. Milieu, cultuur, wonen5,11

    Afval, riolering, natuur, sport, musea, bibliotheken, openbare omroep, erediensten, huisvesting.

    17,1 miljard euro · € 5,11 per 100 euro

    Alles over deze lijn
  9. Rente op de schuld4,32

    Wat de overheden betalen aan wie hun geld heeft uitgeleend.

    14,5 miljard euro · € 4,32 per 100 euro

    Alles over deze lijn

TOTAAL€ 100,00

Hoe het betaald is

Met de inkomsten van het jaar€ 91,88

Op krediet (geleend)€ 8,12

Elk cijfer is controleerbaar

Bron: Eurostat, tabel gov_10a_exp, gov_10a_main · gegevens opgehaald op 20 november 2026.

Cijfers2024

Wat het kasticket vertelt

  • € 53

    van elke 100 euro gaat naar pensioenen, andere sociale steun en gezondheidszorg. Dat is meer dan de helft van het kasticket.

  • € 12

    van elke 100 euro gaat naar onderwijs, van de kleuterklas tot de universiteit.

  • € 8

    van elke 100 euro is niet betaald met de inkomsten van het jaar: dat geld is geleend.

  • € 4

    van elke 100 euro gaat naar de rente op leningen uit het verleden.

Soort uitgave2024

Waaraan wordt het geld concreet besteed?

Je kunt de uitgaven van het kasticket ook anders opdelen: niet per onderwerp, maar per soort. Uitkeringen, lonen, aankopen, bouwwerven? Dit is het antwoord voor 100 euro uitgaven in 2024.

Bijna de helft van het geld wordt herverdeeld: € 47 van elke 100 euro gaat terug naar mensen, als uitkering of als zorg die voor hen wordt betaald.

  • Uitkeringen aan personen€ 32,58

    Pensioenen, kinderbijslag, werkloosheid, ziekte-uitkeringen: geld dat op de rekening van mensen wordt gestort.

  • Lonen en bijdragen van het overheidspersoneel€ 23,07

    Leerkrachten, politiemensen, militairen, gemeentepersoneel, personeel van de administraties. Het bedrag omvat de werkgeversbijdragen.

  • Zorg en diensten betaald voor personen€ 14,67

    Wat de overheden in de plaats van mensen betalen: vooral de terugbetaling van gezondheidszorg.

  • Aankopen voor de werking€ 7,85

    Energie, huur, benodigdheden, informatica, onderhoud, diensten van externe bedrijven.

  • Subsidies€ 6,57

    Steun aan bedrijven en organisaties, vaak om werkgelegenheid te ondersteunen of een prijs te drukken.

  • Investeringen€ 5,89

    Wegen, spoorwegen, gebouwen, materieel, software, onderzoek.

  • Andere overdrachten€ 5,31

    Bijdrage aan de Europese begroting, internationale samenwerking, investeringssteun, steun aan verenigingen.

  • Rente op de schuld€ 4,06

    De prijs van de leningen uit het verleden. Het kasticket telt er enkele bankkosten bij: die lijn is dus iets hoger.

Bron: Eurostat, tabel gov_10a_main · gegevens opgehaald op 20 november 2026.

Inkomsten2024

Wie heeft de rekening betaald?

Om die uitgaven te betalen, ontvingen de overheden 308,1 miljard euro in 2024. Hier zie je waar 100 euro inkomsten vandaan komt.

€ 90 van elke 100 euro komt van belastingen en sociale bijdragen. De rest is wat de overheden rechtstreeks laten betalen (inschrijvingsgeld, toegangsgeld, retributies), dividenden, rente en Europees geld.

De inkomsten begrijpen

Bron: Eurostat, tabel gov_10a_main · gegevens opgehaald op 20 november 2026.

Tekort en schuld2024

De uitgaven zijn hoger dan de inkomsten

In 2024 gaven de Belgische overheden 335,3 miljard euro uit en ontvingen ze 308,1 miljard euro. Het verschil, 27,2 miljard euro, heet het tekort. Om toch te kunnen betalen, lenen ze: dat is de € 8,12 ‘op krediet’ van het kasticket.

Inkomsten

Tekort

€ 308,1 miljard

Tekort: 27,2 miljard euro

Bron: Eurostat, tabel gov_10a_main · gegevens opgehaald op 20 november 2026.

  1. Het tekort

    27,2 miljard euro

    Wat er in 2024 tekortkwam. Het is een bedrag per jaar.

  2. De schuld

    644,0 miljard euro

    Alles wat in de loop der jaren is geleend en eind 2024 nog niet was terugbetaald. Meestal doet elk tekort ze aangroeien.

  3. De rente

    14,5 miljard euro

    Wat de schuld in 2024 kostte: dat is de laatste lijn van het kasticket. Ze hoort bij de uitgaven… en vergroot dus het tekort.

Om te meten hoe zwaar de schuld weegt, vergelijken we ze met de rijkdom die het land in één jaar produceert (het bbp), een beetje zoals je een lening vergelijkt met het jaarinkomen van een gezin. Eind 2024 bedroeg de schuld 104,0% van het bbp. Dat percentage kan hoger zijn dan honderd.

Is dat veel? Deze site spreekt zich daar niet over uit: hij vergelijkt België niet met andere landen en maakt geen voorspellingen. Hij toont hoe de cijfers zijn veranderd.

Tekort en schuld begrijpen

Recentste cijfers2025

En sindsdien? De eerste cijfers van 2025

De details van de uitgaven per onderwerp verschijnen pas met een jaar vertraging: daarom stopt het kasticket bij 2024. Maar de grote totalen van 2025 zijn al bekend.

De pagina’s Inkomsten en Tekort en schuld gebruiken die cijfers van 2025.

Sinds 1995

En hoe was het vroeger?

Euro’s uit verschillende jaren vergelijken heeft weinig zin: prijzen en lonen stijgen mettertijd. We kijken daarom naar het aandeel in de rijkdom die het land in één jaar produceert, het bbp. Staat de lijn op 50, dan betekent dat: de overheden geven evenveel uit, of ontvangen evenveel, als de helft van die rijkdom.

Wanneer de lijn van de uitgaven boven die van de inkomsten ligt, is er een tekort. De afstand tussen de twee lijnen toont hoe groot het is.

Overheidsuitgaven en -inkomsten, in % van het bbp
  • Uitgaven
  • Inkomsten
Bekijk deze cijfers in een tabel
JaarUitgavenInkomsten
202554,4%49,2%
202454,1%49,7%
202352,7%48,6%
202252,5%48,9%
202154,9%49,5%
202058,5%49,4%
201951,8%49,7%
201852,5%51,4%
201752,3%51,5%
201653,4%51,0%
201553,9%51,4%
201455,4%52,2%
201355,9%52,7%
201256,3%51,9%
201155,0%50,6%
201053,9%49,8%
200954,5%49,1%
200850,8%49,7%
200748,6%48,6%
200648,8%49,0%
200551,9%49,2%
200449,3%49,1%
200351,1%49,2%
200249,9%49,9%
200149,4%49,6%
200049,4%49,3%
199950,5%49,9%
199851,0%49,9%
199751,6%49,5%
199653,1%49,1%
199552,6%48,1%

Bron: Eurostat, tabel gov_10a_main, gov_10dd_edpt1 · gegevens opgehaald op 20 november 2026.

Bestuursniveaus2024

Wie geeft uit?

België heeft niet één begroting, maar honderden: federaal, sociale zekerheid, gemeenschappen, gewesten, provincies, gemeenten, OCMW’s… Hier zie je wie 100 euro overheidsgeld werkelijk uitgeeft.

Verrassend: de federale overheid geeft zelf maar € 18 van elke 100 euro uit. Nochtans int zij de meeste belastingen. Maar ze stort er een groot deel van door aan de andere overheden: 50,6 miljard euro aan de sociale zekerheid en 57,0 miljard euro aan de gemeenschappen en gewesten.

Dat geld staat dus in twee begrotingen: die van de federale overheid, die het doorstort, en die van wie het ontvangt en uitgeeft. Als je de begrotingen optelt, tel je het twee keer.

Begrijpen wie uitgeeft

  • Sociale zekerheid€ 36,38

    De kassen die de meeste pensioenen uitbetalen, de zorg terugbetalen en de werkloosheids- en ziekte-uitkeringen betalen.

  • Gemeenschappen en gewesten€ 32,52

    Onderwijs, regionaal vervoer, werk, kinderbijslag, milieu, wonen.

  • Federale overheid€ 17,97

    De federale regering en haar administraties: justitie, defensie, federale politie, financiën, schuld.

  • Gemeenten en lokale besturen€ 13,13

    Gemeenten, provincies, OCMW’s, politie- en hulpverleningszones.

Bron: Eurostat, tabel gov_10a_exp · gegevens opgehaald op 20 november 2026.

Handleiding

Drie valkuilen als het over de begroting gaat

Overheidsrekeningen hebben hun eigen regels, en dat zijn niet altijd de regels die je verwacht. Met deze drie punten vermijd je de meeste misverstanden.

Het tekort en de schuld zijn niet hetzelfde

Het tekort is wat er in één jaar tekortkomt: 27,2 miljard euro in 2024. De schuld is de optelsom van alles wat in de loop der tijd is geleend: 644,0 miljard euro. Een kleiner tekort doet de schuld niet dalen. Zolang er een tekort is, moet er nog geleend worden: de schuld in euro blijft meestal stijgen, maar minder snel. Eén nuance: de schuld wordt vaak gemeten door ze te vergelijken met de grootte van de economie (in % van het bbp). Dat percentage kan dalen, ook als de schuld in euro stijgt, wanneer de economie sneller groeit dan de schuld.

‘De begroting’ in de media is vaak maar een deel

Als het op televisie over ‘de begroting’ gaat, gaat het meestal om die van de federale regering, soms samen met de sociale zekerheid. Hier tellen we alle overheden van het land. Daarom zijn onze totalen hoger dan wat je gewoonlijk hoort.

Een lening terugbetalen telt niet als uitgave

In deze rekeningen is alleen de rente een uitgave. Als een lening afloopt, betalen de overheden ze meestal terug met het geld van een nieuwe lening. Op dezelfde manier telt lenen niet als inkomsten.

Drie andere boekhoudregels: investeringen, verkoop van bezittingen, Europees geld

Een fout? Een vraag?

Over

Wat wil je ons zeggen?

Waar komt dit cijfer vandaan?